De openbare orde problematiek tijdens de verjaardag van Merthe het project X-festijn in Haren was exceptioneel groot, on-Nederlands en nog niet eerder vertoond. Dit betekent echter niet dat er een stevige regierol op gevoerd had moeten worden door de burgemeester. Die regie ontbrak in dit geval volledig aldus het vernietigende rapport van Cohen. De excuses van burgemeester Rob Bats voor het zwalkende beleid in aanloop naar het ‘feest’ en de desastreuze gevolgen voor de bewoners zijn zeker niet voldoende. Dat Bats zelf op geen enkel moment heeft overwogen op te stappen en pas excuses maakte na de presentatie van het rapport maakt hem ongeloofwaardig.
De bewoners van dorpen steden mogen verwachten dat hun burgemeester verantwoordelijkheid is voor de openbare orde van hun gemeente en hun veiligheid. Hij behoort regie te voeren daarop en is daarbij de baas van de politie. Het maakt geen verschil of je nu in een kleine of grote gemeente woont. De burgemeester dient de touwtjes nu eenmaal stevig in handen te hebben als het gaat om veiligheid.
Het totaal onderschatten van de impact van sociale media bij Bats en politiechef Oscar Dros heeft er toe geleid dat het ‘feest’ een nachtmerrie werd. Helaas vermoed ik dat Bats en Dros zich in een goed en vooral groot gezelschap bevinden. Dat die expertise ontbrak vind ik niet verwijtbaar. Wat ik wel ernstig verwijtbaar vind is dat Bats en Dros niet alleen achteraf moeten hebben geconcludeerd dat ze geen verstand hadden van sociale media. Ook in de aanloop naar het feest moet dat duidelijk zijn geweest. Dat laat het falende beleid in die periode wel zien. Juist in de aanloop naar het ‘feest’ werd al duidelijk dat men niet voldoende kon inschatten wat de implicaties waren van de uitnodiging van Merthe op Facebook waarna een conventionele en ook averechts werkende mediastrategie gekozen werd. Zo hoorden luisteraars en kijkers diverse malen Merthe’s vader vragen of eigenlijk smeken om alsjeblieft niet naar Haren te komen. In sociale media taal betekent dit: “Er valt wat te beleven, komt allen!!!1!!11!!!!” En als dus de conclusie was dat expertise over sociale media ontbrak, zou het geen verspild overheidsgeld zijn geweest daarvoor een vet goede professional in te huren die dat wel zou hebben begrepen. Maar dat terzijde.
Wat zou er in godsnaam nog meer moeten gebeuren in een gemeente om een burgemeester te laten aftreden? Zijn de extreem slecht gemanagede rellen in haren waarbij bewoners hun leven niet meer zeker waren doordat de burgemeester één van zijn belangrijkste kerntaken niet naar behoren uitvoerde niet voldoende? Een sympathieke inborst, – late – excuses en beloften om het in de toekomst beter te doen zijn echt niet voldoende om aan te blijven als burgemeester bij een dergelijke ramp. Burgemeester Bats zou zich verplicht moeten voelen te gaan, daar hebben we ten slotte de wachtgeldregeling voor uitgevonden. Ik zeg met Cohen: YOLO, move over!